بتوانيم طناب زمان را كه ذهن ما دانه‌هاى حوادث را بوسيلهء آن بهم پيوسته و يك امر ممتد بوجود آورده است ، از آن دانه‌ها بيرون بكشيم ، همهء دانه‌هاى حوادث در يك مجموعه كه اجزاى آن يكى در كنار ديگرى است ، قرار خواهند گرفت ، آن حقيقتى كه دانه‌هاى حوادث در آن در يك مجموعه مىتواند قرار بگيرد ، دهر ناميده مىشود كه حكيم بزرگ مرحوم مير محمد باقر داماد قدس اللَّه اسراره آن را در مباحث حدوث دهرى مشروحا طرح و اثبات نموده است . اين بيت كه منسوب به ابن سينا است ، ناظر به همين معنى است كه استمرار زمان كه اجزاى جسم را معدوم نمىسازد ، هيئت و شكل ( صورت ) را هم معدوم نمىكند - هر هيئت و هر نقش كه شد محو كنون در مخزن روزگار ماند مخزون چون وضع فلك باذن او برگردد از مخزن غيبش آورد حق بيرون اگر براى بعضى اشخاص پذيرش مطالب فوق دشوار باشد ، مىتوان با اصلى كه حكيم و دانشمند بزرگ خواجه نصير طوسى بيان نموده است : حكم المتماثلين واحد . ( حكم دو مثل يكى است . ) ( 1 ) يعنى بوجود آمدن جهانى با همين روابط و اشكال و صور ممكن بوده است ، زيرا اگر ممكن نبود بوجود نمىآمد ( بهترين دليل بر امكان يك شيء وقوع و تحقق آن است ) بنا بر اين ، تحقق جهانى مثل همين جهان ممكن است ، زيرا اصل اينست كه حكم دو مثل يكى است . سپس براى اثبات امكان تماثل به آيه شريفهء قرآنى

--> ( 1 ) تجريد الاعتقاد - خواجه نصير طوسى ، مبحث معاد .